ÜCRET GELİRİNİN BEYANI

 

ÜCRET GELİRİNİN BEYANI

Ücret gelirinin beyanı mı olur, demeyin; evet ücret geliri elde edenler de beyanname vermek durumunda olabilir. Bunun için bazı koşulların olması gerekir. Bu yazımızda 2025 yılında elde edilen üçret gelirlerinden hangilerinin gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerektiğini açıklayalım.

Öncelikle ücretin tanımından başlayakım:

Ücret:  işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir. Ücretin; ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık ilişkisi niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması ücretin niteliğini değiştirmez.

Ücret gelirini meydana getiren üç temel unsur şöyledir:

• Bir işverene tabi olma,
• Belli bir iş yerine bağlı olma,
• Hizmetin karşılığı olarak bir ödemenin yapılması.

Ücret gelirleri genel olarak tevkif suretiyle vergilendirilmekte olup vergi, gelirin safi tutarı üzerinden alınmaktadır.

2025 yılında tek işverenden 4.300.000 TL'ye kadar kesintiye tabi olan ücret gelirleri için beyanname verilmesine gerek yoktur.

Birden fazla işverenden kesintiye tabi olan ücret geliri elde edildiyse, birden sonraki işverenden alınan ücretlerin toplamı 2025 yılı için 330.000 TL’yi aşarsa ücret gelirlerinin tamamının beyan edilmesi gerekmektedir.

Birden fazla işverenden kesinti yoluyla vergilendirilmiş ücret geliri elde eden ücretlilerden, birinci işverenden sonraki ücret tutarı 330.000 TL’yi aşmamakla birlikte birinci işverenden aldıkları ücret geliri dâhil olmak üzere aldıkları ücretlerin toplamı 2025 yılı için 4.300.000 TL’yi aşan ücretliler de yıllık beyanname vereceklerdir.

Örnek: Birinci işverenden alınan ücret 4.250.000,00 TL ikinci işverenden alınan ücret 250.000,00 TL ise…

İkinci işverenden alınan ücret, her ne kadar 330.00,00 TL lik sınırı aşmıyor ise de her iki işverenden alınan ücretin toplamı 4.300.000,00 TL lik sınırı aştığı için gelir vergisi beyannamesi verilecektir.

Kesintiye tabi olmayan ücret gelirinin safi tutarı, 2025 yılında asgari ücretin yıllık gelir vergisi matrahını aşması halinde beyan edilmesi gerekmektedir. Bu tutar 265.256,00 TL dir. Beyanname üzerinde kesintiye tabi olmayan ücretin beyan edilmesi halinde asgari ücret istisnasının düşülmesi gerekir.

Ücret gelirinin beyan sınırını aşıp aşmadığının tespitinde; gerçek safi tutarın dikkate alınması gerekmektedir.

2025 dönemine ait beyana tabi ücret gelirleri için beyannamelerini 1-31 Mart 2026 tarihleri arasında vermeleri gerekmektedir.

Yurt içindeki ve yurt dışındaki sosyal güvenlik kurumlarından elde edilen emekli, malûliyet, dul ve yetim aylıkları gelir vergisinden istisna olduğu için beyanname verilmez.

Kanunî ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan dar mükellefiyete tabi işverenlerin yanında çalışan hizmet erbabına, işverenin Türkiye dışında elde ettiği kazançları üzerinden döviz olarak ödediği ücretler gelir vergisinden istisna edilmiştir.

Öte yandan; Gelir Vergisi Kanunu’na göre çalışma gücünün asgari % 80'ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece engelli, asgari % 60'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece engelli, asgari % 40'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece engelli sayılır ve elde ettikleri ücret gelirlerinden aşağıda belirtilen aylık engellilik indirimi tutarları indirilir.

 2026 yılında elde edilen ücret gelirlerinde dikkate alınacak engellilik indirimi aylık tutarları şöyledir:

• Birinci derece engelliler için 12.000 TL
• İkinci derece engelliler için 7.000 TL
• Üçüncü derece engelliler için 3.000 TL

Birden fazla işverenden ücret alan hizmet erbabı için engellilik indirimi bunlardan yalnız en yüksek olan ücretin vergisine uygulanır.

Hizmet erbabının ödemenin yapıldığı ayda geçerli olan asgari ücretin aylık brüt tutarından işçi sosyal güvenlik kurumu primi ve işsizlik sigorta primi düşüldükten sonra kalan tutarına isabet eden ücretleri gelir vergisinden istisna edilmiştir.

Ücret gelirlerinin yıl içinde tevkif suretiyle vergilendirilmesinde ve kesintiye tabi olmayan ücret geliri elde eden ücretlilerin yıllık beyanname vermesi durumunda ücretliler asgari ücret istisnasından yararlanırlar.

Ücret gelirini beyan eden mükellefler yıl içinde yapmış oldukları bazı harcamaları belli şartlar ve sınırlamalar çerçevesinde indirim konusu yapabilirler. Bu giderler; hayat/şahıs sigorta primleri, eğitim ve sağlık harcamaları, sponsorluk harcamaları, beyan edilecek gelirden sınırlı olarak indirilebilecek bağış ve yardımlar ile Cumhurbaşkanınca başlatılan yardım kampanyalarına makbuz karşılığı yapılan ayni ve nakdi bağışlar, iktisadi işletmeleri hariç, Türkiye Kızılay Derneğine ve Türkiye Yeşilay Cemiyetine makbuz karşılığı yapılan nakdi bağış ve yardımlar gibi tamamı indirilebilecek bağış ve yardımlardır.

Yıllık gelir vergisi beyannamesinde, eğitim ve sağlık harcamaları beyan edilen gelirin %10’unu aşmaması şartıyla matrahın tespitinde indirim konusu yapılabilecektir. Bu indirimin yapılabilmesi için;

• Eğitim ve sağlık harcamaları Türkiye’de yapılmalıdır.
• Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmelidir.
• Söz konusu harcamalar mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olmalıdır.

Küçük çocuk; mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan (nafaka verilenler, evlat edinilenler ile ana veya babasını kaybetmiş torunlardan mükellefle birlikte oturanlar dâhil) 18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış çocukları ifade etmektedir.

Yıllık beyannamede matrahın tespitinde dikkate alınacak sigorta primleri ise;

• Mükellefin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat sigortalarına ödenen primlerin %50’si ile
• Ölüm, kaza, hastalık, sağlık, engellilik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta primlerinin %100’ünden,

oluşmaktadır.

Beyannamede gösterilen gelire dâhil kazanç ve iratlardan Gelir Vergisi Kanununa göre kesilmiş bulunan vergiler, beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilebilir, mahsubu yapılan miktar gelir vergisinden fazla olursa aradaki fark vergi dairesince mükellefe bildirilir ve mükellefin tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde müracaatı üzerine kendisine red ve iade edilir.

2025 takvim yılında elde edilen ücret gelirlerine ilişkin olarak verilecek yıllık gelir vergisi beyannamesi üzerinden tahakkuk eden gelir vergisinin, 2026 yılının Mart ve Temmuz aylarında iki eşit taksit olmak üzere;

• Birinci taksiti, damga vergisi ile birlikte 31 Mart 2026,
• İkinci taksiti ise 31 Temmuz 2026,

tarihine kadar ödenmesi gerekir.

Hizmet erbabına işverenlerce iş yerinde veya müştemilatında yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlerin tamamı ile işverenlerce, iş yerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 2026 yılı için 300 Türk lirasını aşmayan kısmı istisna kapsamındadır. Ödemenin bu tutarı aşması halinde aşan kısım ile bu amaçla sağlanan diğer menfaatler ücret olarak vergilendirilir.

A.Uğur GÖKALP

12.02.2026