I- 2024 YILI MESKEN KİRA GELİRİNİN BEYANI

 I- 2024 YILI MESKEN KİRA GELİRİNİN BEYANI

Gelir Vergisi Kanunu’nun 70. maddesinde, mal ve hakların kiraya verilmesi sonucu elde edilen kira gelirleri “gayrimenkul sermaye iradı” olarak adlandırılır ve elde edilen gelir, belirli tutar ve koşullara göre değerlendirilerek gelir vergisine tabi olur.

2024 yılı için elde edilen konut kira gelirleri üzerinden nasıl vergi hesaplanacağı ve ne zaman ödeneceği konusunda kısaca bilgi vermek istiyorum. ( İş yerleri ve diğer kiralar konumuz dışındadır.)

*Binalarını konut olarak kiraya verenlerin bir takvim yılında elde ettiği kira bedelinin istisna sınırı olan 33.000,00 TL'yi aşması halinde beyanname vermeleri gerekmektedir. İstisna sınırının altında olan konut kira tutarı için beyanname verilmez.

Ticari, zirai ve mesleki kazancını beyan etmek zorunda olanlar bu istisnadan yararlanamaz.

Öte yandan; 2024 yılı içerisinde 33.000 TL üzeri mesken kira gelirinizin yanında, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiğiniz ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarınızın gayri safi tutarları toplamının 870.000 TL’yi geçmesi halinde 33.000 TL’lik mesken istisnasından yararlanamazsınız.

*İlgili yılda herhangi bir kira gelir elde edilmemesi veya istisna haddi altında elde edilmesi halinde, beyanname vermeme gerekçesinin bir dilekçe ile vergi dairesine bildirilmesi yerinde olur.

*E-Devlet sisteminden GİB’ e girip “Hazır Beyan Sistemi'nden çok rahatlıkla beyannamenizi verebilirsiniz. Beyanname vermeme gerekçesine ait dilekçenizi de “İşlemlerim/İstisna Dilekçesi Vermek İstiyorum” menüsü aracılığıyla da verebilirsiniz.

*Birden fazla konuttan kira geliri elde edilmesi halinde istisna tutarı bir kez uygulanır.

*Bir konuta birden fazla kişi ortak ise, her ortak ayrı beyanname verir; istisna tutarı, her bir ortak için ayrıca uygulanır.

Elde edilen kira gelirinin safi tutarının belirlenmesinde iki farklı yöntem vardır.

1. Gerçek Gider Yöntemi

2. Götürü Gider Yöntemi

Taşınmaz malların tümü için bu iki yöntemden birini seçebilirsiniz. Taşınmaz malların bir kısmı için “gerçek gider” diğer kısmı için “götürü gider” yöntemi seçilemez. Götürü gider yöntemini seçenler, iki yıl geçmedikçe gerçek gider yöntemine dönemezler.

*Gerçek gider yöntemini seçenler Kanunun 74 üncü maddesinde yazılı olan gider unsurlarını belgelendirmek ve de beş yıl saklamak zorundadır. Elde edilen kira gelirinden gerçek gider tutarı indirilerek, safi kira tutarı belirlenir ve bayan edilir. Burada şunu ayrıca belirtelim. Gerçek gider yöntemini seçenler, gerçek giderin tamamını değil, gerçek giderin istisna edilen kısmına isabet eden tutarını ayırdıktan sonra kalan kısmını indirim konusu yapacaklardır. Bu tutarı şöyle hesaplayabilirsiniz.

İNDİRİLECEK GİDER= TOPLAM GİDER x (TOPLAM HASILAT - İSTİSNA TUTARI)/ TOPLAM HASILAT

Örneğin: 200.000 TL Kira geliriniz, 50.000 TL gideriniz varsa

İNDİRİLECEK GİDER= 50.000 X (200.000-33.000)/200.000 = 41.750,- TL

Özet olarak 50.000 liralık giderin, istisnaya isabet eden kısmını indirim konusu yapamazsınız, haliyle bu kısmı ayırarak indirilecek gerçek tutarı bulmanız gerekir.

*Götürü usulü seçenler ise gerçek gidere karşılık olmak üzere hasılatlarının % 15 ini götürü gider olarak indirebilirler. Bu usulde de, toplam hasılattan istisna tutarı düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden %15 götürü gider payı hesaplanacaktır.

2025 Mart ayı içinde beyan edilen verginin birinci taksiti damga vergisi ile birlikte 2025 Mart ayında ikinci taksiti ise 2025 Temmuz ayında iki eşit taksitte ödenir.

A. Uğur GÖKALP

21.01.2025