SİTE AİDATLARI CEP YAKIYOR.

Son günlerde TV ve basında apartman, site ve işyerleri aidatlarının neredeyse kira tutarlarına yaklaştığına, bu durumun kiracıları ve ev sahiplerini oldukça zorladığına dair haberleri izliyoruz.

Geçenlerde bir yakınımla sohbet ederken iş her sohbette olduğu gibi fahiş fiyat artışlarından apartman ve site aidatlarına geldi. Kendisinin işyerinin aidatının aylık 36.000 TL olduğunu söyleyince  “yok artık daha neler!...” diye bir cümle çıktı ağzımdan. Sonra, işyerinin üç dairenin birleşmesinden oluştuğunu söyledi. Yani her daire için aylık 12.000 TL, sanki bu azmış gibi…

Aidatlardaki bu fahiş artışın genel sebebi ekonomik dalgalanmalar olsa da, aidat miktarını belirleyen kat malikleri kuruluna katılımın az olması; öte yandan denetim ve kontrol mekanizmasının zayıf olmasından da kaynaklandığı açıktır.

Bu nedenle bu tür bir durumla karşılaşmamak için yapılabilecek ilk iş, apartman ve site yönetim genel kuruluna katılıp aidat miktarı belirlenirken gerekli itirazları genel kurula sunup ve değerlendirilmesini sağlamaktır. 

Apartman, site ya da işyerlerinde, aidatın belirlenmesi hususunda esas alınan nokta işletme projesidir.  Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine tabi yapıda işletme projesi kapsamında taşınmazın bir yıllık gelir ve giderleri hesaplanır ve buna göre bir bütçe belirlenir. Belirlenen bütçeye göre kat malikleri kurulu yahut yönetim tarafından aidat miktarı belirlenmiş olur. Tespit edilen bütçenin giderlerini karşılayacak şekilde aidat gelirleri tespit edilir. Belirlenen bütçe, işletme projesinin temelini oluşturur. 

Aidatın dağıtımı iki şekilde olabilir. Dağıtım metrekare hesabına göre olabileceği gibi arsa payı oranına göre de yapılabilir.

İşletme projesinin hazırlanması kat malikleri kurulunun görev alanındadır. Görevin yerine getirilmemesi halinde ise işletme projesi yönetim kurulu tarafından yapılır. 

Her husus hesaplanarak hazırlanan işletme projesi bir uyuşmazlık olması halinde dava sürecinde önemli delil niteliğindedir. Bu sebeple; her husus göz önünde bulundurulup işletme projesi özenle hazırlanmalıdır. İşletme projesinden tüm kat malikleri haberdar edilmelidir.

Site yönetimlerinde ise işletme projesi kat malikleri kurulu tarafından hazırlanmış ise; proje kesinleşmiş sayılacak; ancak projenin yönetim tarafından hazırlanması durumunda ise kat malikleri ve ortak alanlardan faydalananlara tebliğ edilmesi gerekecektir. 

İlgililere tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde itiraz edilmemesi halinde proje kesinleşecektir.

İtiraz edilmesi halinde ise kat malikleri kurulu itirazları değerlendirecek, gerekli görülmesi halinde yeni bir işletme projesi hazırlama yoluna gidecektir. Kat malikleri kurulunca onaylanarak kesinleşen işletme projesi kararının iptali için ise Sulh Hukuk Mahkemelerinde dava açılmalıdır.

Öyle siteler var ki, bir yıllık gelirleri ve harcamaları 200-300 milyon lirayı bulmaktadır. Haliyle buraların devletin denetiminde olmaması düşünülemez. Yapılan harcamaların faturalandırılıp faturalandırılmadığı, çalışanların ücret ve mesaileri, yöneticilerin ve denetçilerin aldıkları ücret ve primler mutlaka incelenmelidir.

Kira artışlarını yüzde 25 le sınırlayan yönetim, acaba site aidatları için ne düşünüyor?

Emekli maaşları için 7- 8 bin lira promosyon veren bankalar, acaba site aidatları için ne kadar promosyon veriyor?

Hiç sordunuz mu? 

Apartman, site yönetimi ve aidatlarla ilgili tüm sorularınız ve daha geniş bilgiler için “Apartman ve Site Yönetimi, Denetimi ve Muhasebesi” kitabıma bakmanızı öneririm.

A. Uğur GÖKALP 

18.01.2023