KAPLANIN SIRTINDA

-

Feyziye Özberk'in Kırmızı Kedi Yayınevi'nden çıkan "TALAT PAŞA- İttihat ve Terakki Tarihi" adlı kitabı okuyorum. Tam bu günlerde İnkilap Yayınevi'nden Zülfi Livaneli'nin yukarıda ismini yazdığım "KAPLANIN SIRTINDA - İstibdat ve Hürriyet" adlı kitabı çıktı. Kitabın fiyatı 85 TL Doğrusu kitabı almadım ve okumadım; almayı da düşünmüyorum, dolayısıyla kitabın içeriği hakkında birşey yazmam doğru olmaz. Bence yanlış olan kitabın konusunun tahttan indirilen II. Abdulhamit'in, tahttan indirildikten, tahtını kaybettikten sonra yaşadıklarını Selanik sürgünü boyunca Sultan’ın ve maiyetinin hususi doktoru olan Tabip Yüzbaşı Atıf Hüseyin Bey’in hatıratından hareketle Livaneli'nin yazmış olmasıdır.  

Romanın Abdülhamid rejimini alışılmış klişelerden kurtaran bir roman olduğu yazılıyor. 

Yani, romanın kahramanı Sultan II. Abdulhamit. Yazan sayın Livaneli... 

Sultan II. Abdulhamit Osmanlı Sultanları arasında hakkında en çok kitap yazılan en çok tartışılan padişahlardan. Sultan II. Abdulhamit hakkında kitap da yazılır, roman da yazılır, buna hiç bir itirazım olamaz. Hatta bizzat Sultan'ın kızı tarafından yazılan "Babam Abdulhamit Han" adlı kitabı da almış ve okumuş biriyim. 

Benim itirazım, böyle bir romanı Livaneli'nin yazmış olması. 

Livaneli roman kahramanı mı arıyor, al sana roman kahramanı:

-Küçük bir posta memuru iken İttihat Terakki Cemiyeti'ne giren ve çok kısa bir sürede Cemiyet'in en önemli üç şahsiyetinden biri olan Talat Paşa... 

-Her gün hanımının pişirdiği yemeği sefer tasıyla götürüp yiyen Talat Paşa'dır roman kahramanı... 

-Osmanlı'nın en önemli bakanlığı Dahiliye Nazırı iken kirada oturan Talat Paşa' dır roman kahramanı... 

-Sultan Reşat' ın kendisine bir ev alıp kiradan kurtulması için teklif etti 2.500 lirayı kabul etmeyen Talat Paşa'dır roman kahramanı... 

-Yine Sultan Reşat'ın kendisine Sadrazamken hediye ettiği otomobili, istifa ettiği gün sadrazamlığa iade etmek istemesi üzerine Sultan Vahdettin'in "bu otomobil biraderimin size bir hediyesidir, bizde verilen hediye geri alınmaz" diyerek, otomobili tekrar almak zorunda kalan Talat Paşa'dır roman kahramanı... 

-Her ay maaşından 25 lira artırıp biriktirdiği ve diğer varlıklarını satarak toplam 5.500 lira ile yurt dışına çıkan, bu para bitince kendisine hediye edilmiş ve en çok sevdiği altın tabakasını yine en yakın arkadaşına rehin vererek borç alan Talat Paşa'dır roman kahramanı... 

-Alman Dışişleri Bakanlığının cenazesine gönderdiği çelenkte " Büyük Devlet Adamı" yazan Talat Paşa'dır roman kahramanı... 

-Mustafa Kemal Paşa'nın " Vatan büyük bir evladını, İnkilap büyük bir teşkilatçısını kaybetti." dediği Talat Paşa'dır roman kahramanı... 

-Türk tarihinin en önemli eseri olan" Divan-ü Lugati't Türk"ü tesadüfen bularak 30 sarı lira karşılığında kitapçıdan alan Ali Emiri Efendi' yi ikna ederek eserin basılmasını sağlayan Talat Paşa'dır roman kahramanı... 

Üzerinde en çok tartışılan padişahtan bir roman kahramanı yaratmak! 

33 yıl ülkeyi yönetmiş olan bir padişahın kötü işler yanında iyi şeyler de yapmış olması da çok normal... 

Zülfi Livaneli'nin yazarlığına, sanatçılığına hiç bir şey diyemem; Norveç'in Nobel ödüllü yazarı Kunt Hamsun' da dünya çapında iyi bir yazardı!... 

Bu kitabı Nazlı Ilıcak veya A. Dilipak yazsa eyvallah; ama Livaneli yazınca almayı düşünmüyorum. 

Ama, "TALAT PAŞA- İttihat ve Terakki Tarihi" ni okumanızı şiddetle öneririm. 


A.UĞUR GÖKALP 

23.07.2022









 

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Kızılcık Ağacı

-
Resim
İki katlı ahşap, bahçeli evimizin odasından komşumuz Sami Amca'nın bahçesine bakan pencerenin altında, ıhlamur ağacının yanında, küçük, çelimsiz, cılız bir kızılcık ağacı vardı.  Biz yerel ağızda "zoğal" derdik kızılcığa.  Zemheri ayında ilk olarak o açardı sarı mine çiçeklerini.  "Bu zoğal, şeytanı kandırmak için erkenden çiçek açıyor" derdi, babaannem.  "Şeytan, çiçek açan ağacı görünce gelir onun altında oturur, bekler." derdi.  Diğer meyve ağaçlarına gidip de onlara zarar vermesin diye, şeytanı kandırırmış, kızılcık ağacı. Çiçek açtığına göre ilk meyveyi bu ağaç verecek, diye düşünür ve ağacın dibinde beklermiş şeytan...  Oysa meyvelerden en geç olgunlaşan kızılcıktır; meyvelerinin olgunlaşması Ekim hatta Kasım ayını bulur. Şeytan da, ha oldu ha olacak diye günlerce beklermiş kızılcık ağacının altında...  İnanmazdım bu hikayeye tabi 6-7 yaşında bir çocuk olsam da...  "Hani nerede şeytan, ben niye göremiyorum? " diye itiraz ederdim babaann...
Read more »

IV- YURDUM HALLERİ

-
Resim
YURDUM HALLERİ -IV- Her sabah göreve başlar başlamaz ilk işim o günkü Resmî Gazete'ye bakmak olurdu. Resmi Gazete'de bizi ilgilendiren bir konu varsa dikkatlice birkaç kez okurdum. Sonra yerel basınla ilgili gazetelere bakardım. Yine bir gün yerel basındaki gazetelerin birinde şöyle bir haber vardı “Bu yıl da balık avı mevsimi sona erdi... İstatistik Müdürlüğünden aldığımız bilgiye göre ilimizde 4 trilyon TL balık avı gerçekleşti.” Falan, falan diye devam ediyor. O yıllarda da bu rakam bayağı büyük bir rakam… Bu tutarın kafamda gelir vergisini ve KDV tutarını hesaplıyorum, oldukça iyi bir tutar ediyor. İl ve ilçelerimizde balık avı ve balık ticareti ile uğraşan mükellefleri, beyan ettikleri gelir ve kurumlar vergilerini ve KDV tutarlarını istedim. Bilgilerin gelmesi birkaç gün içinde tamamlandı; beyan edilen tutarlar tabir yerindeyse devede kulak gibi; on-on beş adet götürü mükellef dışında balık avcılığı ve ticareti yapan yok, onların ödediği vergiler de çok cüzi… Vermeyecek...
Read more »

UĞUR BÖCEĞİNİN HİKAYESİ

-
Resim
Bugün sizlere uğur böceğinin hikayesini anlatacağım. Kızım bebekken onun adını "Baba Böceği" koydu. Siz her ne kadar uğur böceği deseniz de, bizim ailede onun adı "baba böceği" dir. Şimdi kocaman genç kız olsa da, görünce onu, basar çığlığı " babaa böceğiiiiiiii" Bu hikaye için güzel yıllara, anılara yelken açmanız gerekecek, yani çocukluğunuza...  Çoğu çocuk heyecanla avucuna konmasını bekler uğur böceğinin. Uğur böceği, avucunuzu açtığınız gibi konmaz oysa; hileye başvurmanız gerekir. Onun yürüdüğü yöne doğru parmağınızı götürür ve elinize tırmanmasını beklersiniz. O tırmanmaya başladımı, elinizde hafif bir karıncalanma ile o an içinizi kocaman bir mutluluk kaplar. Uğur böceği uçmadan hemen bir dilek dilemeniz gerekir. Bazen daha dileğinizi tutmadan uçuverir parmağınızdan; daha dileğimi bile tutamadım deyip, aramaya koyulursunuz yeniden. Bulunca dünyalar sizin olur sanki. Tutulan dilekler çocukları bir anda mutluluktan havalara uç...
Read more »

BİRAZ DA DEVELERİ YOLSANIZ OLMAZ MI?

-
Resim
  Fransa Maliye Bakanı Jean Baptiste Colbert (1619-1683) Fransız İhtilali’nden 100 yıl önce şöyle bir laf etmiş “Vergileme sanatı, kazı bağırtmadan, ondan mümkün olduğu kadar fazla tüy almaktır.” Biz ise bu lafı yanlış anlamışız ve işi sadece kümesteki kazlara indirgemişiz. Oysa, muhterem kümesteki kazlardan bahsetmiyor ki; sadece kazlardan bahsediyor. Bu kaz, kümestekilerini içerdiği gibi yaban kazlarını da içerir. Burada çok önemli bir husus var; o da şu; kümeste ayrı bir bölüm var. Diğer kazlar bağırta bağırta ve tekrar tekrar yolunurken, oradakilere kimse dokunamıyor. Bu yazı, hem kümesteki o ayrıcalıklı bölümdekileri hem de yaban kazlarını ilgilendiriyor. Kümesteki o ayrıcalıklı bölüm kaldırılmalı ve birazcık da  yaban kazlarına yönelmeli ve tüm kazlardan eşit olarak tüy alınmalıdır. Hâlâ mevsim yaban kazlarının göç zamanının gelmediğini mi gösteriyor? Her bütçe sunumunda duyduğumuz “verginin adil ve dengeli dağılımı ve verginin tabana yayılacağı” lafını daha...
Read more »

Küçük Kurşun Kalem

-
Resim
Kemah Necatibey İlkokulu ikinci sınıf öğrencisiyim. Babam, Kemah Malmüdürlüğü'nde memur. Bazen babamın dairesine giderdim. Hizmetli Hüseyin Amca ile beraber Hükümet Konağı'nın bahçesine çıkar, bir ucu şehir kulübünde olan ipi çeker, ipin ucundaki zilin sesine dışarı çıkan kahveciye, çay ısmarlardık. Babam bana da çay söylerdi. Askılı tepsi içinde, küçük sarı pirinç ayaklı şekerliklerde, kırılmış kesme şekerlerle birlikte, üzeri kapalı çaylar gelirdi.  O yıllarda bir bardak çayın 15 kuruş olduğunu hatırlıyorum. Eski Hükümet Konağı; kaymakamlık, tapu, ziraat, nüfus, malmüdürlüğü hepsi aynı binada. Babamın odasının kapısında "varidat memuru" yazardı. Gittiğime sevinir miydi bilmem... Okuma yazmayı yeni öğrenmişim ya...Hemen daktilonun olduğu masaya yönelirdim. Babam ısrarlarıma dayanamaz, istemeye istemeye daktilonun üstündeki örtüyü açar, eski kullanılmış tahrirat defterlerinden kesilmiş müsvedde kağıtlarından bir tane takar, tahta sandalyeyi altıma çeker, otururdum dak...
Read more »

ÇİFTÇİ

-
Resim
          Zor zanaat çiftçilik; tarım ürünlerinin üretimi bir taraftan doğaya, iklim şartlarına bağlı iken, bir  tarafıyla da teknolojiye bağlı. Nasıl oluyor da Konya Ovası kadar olan Hollanda, 2020 yılı sonu itibariyle 116,3 milyar dolar tarım ürünü ihraç edebiliyor?...    Ve nasıl oluyor da Türkiye’nin tarım ürünü ihracatı 2020 yılı sonu itibariyle 19,4 milyar dolar. Diğer bir ifadeyle nasıl oluyor da Hollanda bizden altı kat daha fazla üretim ve ihracat yapabiliyor?... Tarım ürünlerini dış pazarlara satamadığımız gibi, iç pazarda da plansızlık ve devletin tarım politikasızlıkları sonucu çiftçi perişan, üretici perişan, tüketici perişan… Kimi yıl yurt dışından saman ithal ediyoruz, kimi yıl patates ve soğanlar depolarda çürüyor… Bunun bir tek izahı olabilir “akılsızlık…” Türkiye Zirai Donatım Kurumu Anonim Şirketi, 1944 yılında Türkiye Zirai Donatım Kurumu adı altında kurulan bir  Kamu İktisadi Teşebbüsü  idi.  Tarımsal ...
Read more »

MALİYECİLER ÜVEY EVLAT MI?

-
Resim
Geçenlerde Çankaya Nüfus Müdürlüğünde bir işim oldu, öğleden sonraydı, nüfus müdürlüğüne vardım kapıda bir görevli “Hop bi dakka, nereye gidiyorsun?” dedi. Ben de “….şu işim var onun için geldim” dedim. “ İyi de, randevun var mı, randevu alman lazım? İnternetten randevu al sonra gel.” demez mi… İçimden çattık belaya dedim!.. Ama yapacak bir şey yok, saate baktım, şimdi randevu almaya ayıracak vaktim yok, akşam halledeyim yarın gelirim, dedim ve işimi yapamadan döndüm.  Akşam evden internetten randevu alacağım. Anan adı, baban adı…. Hepsini doldurdum, oh! tamam bitti derken, son soru HES kodunu giriniz.  Hayda!... geri dön HES kodu al, tekrar nüfusun sayfası derken, HES kodunu kaydettim… Bu kez hangi işlem için randevu talep ettiğimi soruyor. 5-6 seçenek var benim istediğim seçenek yok. Neyse önemli olan randevu almak dedim ve en yakın olan bir tane seçeneği seçtim ve randevumu aldım…  İkinci günü gittim, aynı görevli kapıda, gelenleri  yine “ hop bi dakka...
Read more »

YAŞAMLA ÖLÜM ARASINDA İNCE BİR ÇİZGİ...

-
Resim
YAŞAM VE ÖLÜM İNCE BİR ÇİZGİ... Vücudumda bulunan birkaç yağ bezesini aldırmak için Ankara Güven Hastanesi'nden randevu  almıştım; araya covit girince erteledim; doktorum "Negatife geçince beni ara" dedi. Covit negatife dönünce doktorumu aradım; 17 Mart Perşembe günü saat 17,30 için anlaştık. Yatış işlemleri tamamlanınca, yatacağım odaya aldılar ve operasyon için hazırladılar...  Yapılacak işlem çok basit bir operasyon olduğu için, ısrarla gelmek isteyen oğlum, eşim ve kardeşimin hastaneye gelmelerini istemedim. Operasyon başarıyla tamamlandıktanıktan sonra beni odama çıkarıyorlar, sorulan sorulara iyiyim diye cevap veriyorum.  Daha sonra anlatılanlara göre, ameliyathaneden beni odama çıkaran ekiple aramızda şöyle bir konuşma geçiyor.  Hemşire: Nasılsın Uğur Bey?...  - İyiyim iyiyim...  Hemşire: Beni tanıdın mı, ben kimim?  - Tanıdım...  Hemşire: Kimim ben?...  - Sen, Huri Meleksin...  Gülüşmeler....  Hemşire: yanındaki erkek hasta ...
Read more »

ÇANAKKALE

-
Resim
Çanakkale Savaşlar’ında savaşıp, bir kolu ile bir ayağını kaybeden Fransız Generali Bridges, yurduna döndükten sonra anlattığı bir savaş hatırasında şöyle diyor: “Fransızlar, Türkler gibi mert bir milletle savaştıkları için daima iftihar edebilirsiniz. Hiç unutmam. Savaş sahasında döğüş bitmişti. Yaralı ve ölülerin arasında dolaşıyorduk az evvel, Türk ve Fransız askerleri süngü süngüye gelip ağır zayiat vermişlerdi. Bu sırada gördüğüm bir hadiseyi ömrüm boyunca unutamayacağım. Yerde bir Fransız askeri yatıyor, bir Türk askeride kendi gömleğini yırtmış onun yaralarını sarıyor, kanlarını temizliyordu. Tercüman vasıtası ile şöyle bir konuşma yaptık: - Niçin öldürmek istediğin askere yardım ediyorsun? dedim. Mecalsiz haldeki Türk askeri şu karşılığı verdi: “Bu Fransız yaralanınca cebinden yaşlı bir kadın resmi çıkardı. Bir şeyler söyledi, anlamadım ama herhalde annesi olacaktı. Benim ise kimsem yok. İstedim ki, o kurtulsun, anasının yanına dönsün”. Bu asil ve alicenap duygu kar...
Read more »