YÜKSEK GÖREVLER ÜSTÜNE

‘Francis Bacon'un Yapı Kredi Yayınları'ndan yayınlanan "Denemeler" adlı yapıtını zaman zaman elime alıp, altını çizdiğim yerleri tekrar okuyorum. Francis Bacon (1561-1626) günümüzden 450 yıl önce yaşamış bir bilge kişi. Bacon'un bu yapıtında yer alan "Yüksek Görevler Üstüne" adlı denemesinin altını kalın çizgilerle çizmişim; tekrar okudum, daha önce paylaştım mı hatırlamıyorum. Yazının bazı bölümlerini paylaşmak istedim. Bu yazı; her idarecinin, her yöneticinin makamında olmalı ve her sabah yeniden yeniden okunmalı diye düşünüyorum. 

 “….Görevini yaparken en iyileri örnek al kendine, çünkü iyiye öykünmek bütün öğütlerin ortak ilkesidir. Bir süre sonra kendini kendine örnek al, eskiden mi daha iyi davranıyordum, şimdi mi, diye sıkıca sor kendine...

Davranışlarını, böbürlenmeden senden önce gelmiş geçmiş zamanlar kişilere kara çalmadan düzelt, ama iyi örnekleri izlemek gibi, davranışlarınla iyi örnekler vermeyi de kendine amaç belle.... 

Davranışlarının bir tutarlık göstermesine çalış, böylece insanlar senden ne umulacağını önceden kestirebilsinler; ama çok da katı, dik kafalı olma, kuraldan ayrıldığın yerde neden böyle yaptığını güzelce açıkla. Bulunduğun görevin haklarını iyi koru ama yetkilerini tartışmaya girişme, yetkilerine bağıra çağıra, kavga dövüşle değil sessizce sahip çık. Ayrıca, senden aşağı görevde bulunanların haklarını da koru, her işlerine karışmaktansa, başlarındaki yönetici olarak kalmayı daha onurlu bir iş bil. Görevinin yürütülmesiyle ilgili olarak yardım iste, akıl danış, sana bilgi vermek için gelenleri, senin işlerine karıştıklarını düşünerek yüz geri çevirme, iyi karşıla. Yetki taşıyan kimselerin başlıca dört kötü yanı vardır;

oyalama, 

rüşvet,

kabalık, 

yumuşaklık. 

Oyalamadan kaçınmak için, işi olanların seninle kolayca görüşmesini sağla, söz verdiğin zamanı unutma, elindeki bir işi sona erdir, zorunluluk olmadıkça birkaç işe birden el atma. 

Rüşvete gelince, hem kendine hem de adamlarına rüşveti yasak etmekle kalma, sana gelenlerin rüşvet önermesini de engelle. Dürüstlüğü benimsemek rüşvet almamayı gerektirir ama bu dürüstlüğü sözle de belli etmek, rüşvetten tiksindiğini açık açık söylemek rüşvetçilerin senden uzak durmasını sağlar. Rüşvet almaktan kaçındığın gibi, bu konuda bir kuşku uyandırmaktan da çekin. Düşüncelerini tutumunu değiştiren, ama bu değişikliğin nedenini açıkça söylemeyen kimsenin rüşvet yediğinden kuşkulanılır. Bundan dolayı, düşünceni davranışını değiştirdiğin zamanlar bunu açıkça söyle, seni böyle bir değişikliğe yönelten nedenleri herkese açıkla, gizlemeye yeltenme....

Kabalığa gelince, gereksiz yere hoşnutsuzluk uyandırır; sertlik korku doğurur, kabalık ise kin doğurur. Yetkililerin uyarıları bile, ağırbaşlı olmakla birlikte, kırıcı olmamalı. 

Yumuşaklığa gelince, bu rüşvetten de kötüdür, çünkü rüşvet ancak ara sıra verilir, ama insan başkalarının üstelemelerine, budalaca ayartmalarına kanmaya bir alıştı mı bunun sonu gelmez...

Senden önce gelenlerin anısı karşısında saygıyla sevgiyle davran, yoksa ettiğin yanına kalmayacak, sen onlara nasıl davranırsan, senden sonrakiler de sana öyle davranacaktır. Görev arkadaşların varsa onlara saygı göster, senin kendilerine danışmanı bekledikleri anlardan daha çok, hiç beklemedikleri anda çağır onları. Konuşmalarında ya da birinin dileğini özel olarak dinlediğin zamanlarda, yüksek bir yerde olduğunu sezdirme, boyuna görevinden söz etme, iyisi mi bırak senden "görevinin başında bambaşka bir adam olur" diye söz etsinler.”

28 Ocak 2015

A. Uğur GÖKALP